Waardoor ontstaan boekonderzoeken?

Eens in de maand plaatsen wij een inhoudelijk stuk. Een (vraag)stuk waarin we een bepaald onderwerp behandelen en er wat dieper op in gaan om zo wat extra informatie te geven!  Dit keer komt de vraag naar voren:

"Waardoor ontstaan boekonderzoeken?"

Laatst vertelde een inspecteur dat in de provincie Groningen de kans op een boekonderzoek gemiddeld eens in de 200 jaar is. In de provincie Friesland is dat eens in de 400 jaar. Sommige klanten hebben hun hele leven geen boekonderzoek gehad en bij anderen ben ik al met de vierde bezig. Hebben die mensen een kruisje of speelt er wat anders?

Nee, die mensen hebben geen kruisje achter hun naam staan en zijn ook niet de komende perioden elk jaar aan de beurt, tenzij....ze weer op de radar naar voren komen van de Belastingdienst. En die radar bestaat uit een computersysteem die signalen afgeeft dat er mogelijk iets niet klopt of dusdanig bijzonder is dat het de aandacht verdient.

In de afgelopen jaren heb ik diverse boekonderzoeken voorbij zien komen. Onderstaand een lijstje met punten waardoor boekonderzoeken ingelast kunnen worden. Ter informatie: btw is hetzelfde als omzetbelasting.

1.     Geen aansluiting tussen de omzet via de btw-aangiften en de omzet die wordt aangegeven in de aangifte inkomsten- of vennootschapsbelasting;

2.     Negatieve voorbelasting opgeven in de aangiften omzetbelasting;

3.     Altijd teruggaven omzetbelasting;

4.     Afwijkende btw-aangiften indienen;

5.     Jaarstukken van samenwerkende vennoten wijken af;

6.     Beëindiging/ staking van een bedrijf

7.     Vastgoedtransacties;

8.     Het niet indienen van aangiften;

9.     Het niet juist aangeven van intracommunitaire verwervingen of leveringen;

10.  Auto's van de zaak;

Toelichting:

1. Dit kan bij sommige klanten standaard voorkomen doordat ze vrijgestelde omzet hebben. Deze hoeft niet aangegeven te worden in de aangiften omzetbelasting. Heel logisch maar helaas wel daardoor een vergroot risico op boekcontroles.

2. Afgelopen jaar had ik een boekonderzoek bij een klant naar de juistheid van zijn aangiften omzetbelasting. Hij deed zelf zijn aangiften en vermelde de voorbelasting als negatief bedrag bij omzet hoog en omzet laag. Hier was hij in de afgelopen jaren door mij op geattendeerd maar hij wilde zijn werkwijze voortzetten. Bij de suppleties corrigeerde ik elk jaar maar voor de Belastingdienst was dit toch reden om een boekonderzoek in te lassen.

3. In de horeca en bij verkopen aan buitenlandse ondernemers kan het heel goed voorkomen dat er per kwartaal of per maand een teruggave wordt aangevraagd. Wederom heel logisch maar het kan leiden tot een boekonderzoek. Ik heb meegemaakt dat ik bij een klant na 2 jaar weer een boekonderzoek kreeg vanwege de negatieve aangiften. Het bleek dat de stukken van het voorgaande onderzoek waren gearchiveerd en niet bekend waren. Dit onderzoek duurder derhalve ook nog geen kwartier. Helaas duren onderzoek doorgaans geen kwartier en komen er aanvullende kosten bij van de boekhouder/accountant die alle vragen moet beantwoorden.

4. Sommige ondernemers "spelen" met hun aangiften door net even wat minder omzet aan te geven omdat het slecht uitkomt. Of net wat meer voorbelasting opgeven dan er werkelijk is. Het systeem van de Belastingdienst voert systematische controles uit en ik heb vaker gezien dat deze aangiften eruit worden gehaald en gevraagd wordt naar onderbouwing van de gehele aangifte.

5. Elke vennoot moet bij een vennootschap onder firma o.a. zijn ondernemingscijfers invullen. De andere helft (bij 50-50) moet door de andere vennoot worden aangegeven. Ik maak mee dat bij vorige boekhouders/accountants dit onderling niet goed gaat en dat bij 50-50 verdelingen er grote verschillen ontstaan in welke winst wordt aangegeven. 

6. Wanneer je een onderneming stopt/staakt geef je dat aan in de aangifte van dat jaar. Afhankelijk van de hoogte van de bedragen en de onderdelen die vervolgens aan worden gegeven (stakingswinst e.d.) kan er een controle plaatsvinden.

7. Wanneer een pand wordt gekocht of verkocht kan de Belastingdienst een controle inlassen naar de verwerking in de ondernemingscijfers maar ook naar de overdrachtsbelasting. De overdrachtsbelasting voor zakelijke transacties en prive transacties is verschillend, hier zit 2% belasting tussen. Derhalve zijn ze scherp op deze verdeling. Tevens kan het ook voorkomen dat na in gebruikname de verdeling anders is dan waarvoor hij verkocht is. Dit wordt dan ook gecorrigeerd in de overdrachtsbelasting.

8. Waarschijnlijk vanzelfsprekend. Wanneer je aangiften niet indient, veel boetes krijgt en niet correct handelt is de kans op boekonderzoeken aanwezig.

9. Wanneer je binnen de EU goederen en diensten inkoopt of verkoopt moet je dat apart aangeven in je aangiften omzetbelasting. Degene die het afneemt van je of aan je verkoopt moet dat ook doen. Zodoende kunnen 2 landen informatie aan elkaar uitwisselen, en dat gebeurd. Als blijkt dat jij te weinig hebt aangegeven komen er vragen en mogelijk een boekonderzoek. Beide mogelijkheden heb ik al gezien. Als het verschil klein is wordt verzocht om te corrigeren. Als het verschil groot is volgt een onderzoek.

10. Auto's van de zaak zijn ook vaak een onderwerp van controles. Ben je ergens gefotografeerd wat waarschijnlijk niet zakelijk is en hoor je niet privé te rijden? Dan is de kans groot dat er een onderzoek gaat plaatsvinden. Als je een zakelijke auto hebt en je rijdt er niet privé in dan is de kans groter op een onderzoek omdat ze dat zullen willen controlerenZijn alle zakelijke verantwoorde ritten wel echt zakelijk? Ben je niet ergens onderweg gestopt voor privé doeleinden en toen doorgereden naar huis? Etc etc.

Er zijn natuurlijk nog meer redenen waardoor een boekonderzoek kan plaatsvinden. Dit zijn de meest voorkomende die wij gezien hebben.